Waarom mondzorg in de basisverzekering een goed idee is

Veel mensen in Nederland gaan niet naar de tandarts, simpelweg omdat ze het niet kunnen betalen. Dat vinden wij zorgwekkend, want een gezonde mond is belangrijk voor je  gezondheid. Daarom onderzoekt het Zorginstituut Nederland (ZIN) in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid of mondzorg voor volwassenen kan worden opgenomen in de basisverzekering.

Er zijn vijf mogelijke scenario’s doorgerekend. Die variëren van alleen de controle vergoeden tot het voor iedereen verzekeren van mondzorg, op dezelfde manier als dat nu al geldt voor kinderen. Het Ivoren Kruis denkt mee in dit proces en heeft een eigen berekening gemaakt: wat zou het betekenen voor jouw maandelijkse zorgpremie?

Wat kost het?

Op basis van openbare cijfers (van 2024) hebben we berekend dat het toevoegen van mondzorg aan de basisverzekering,  bij gelijkblijvende uitgaven, ongeveer €13,90 extra per maand zou kosten. Een basisverzekering waarbij er geen sprake is van een eigen risico. Dat is vergelijkbaar met wat mensen nu gemiddeld betalen voor een aanvullende tandartsverzekering: zo’n €14 per maand.

Het Zorginstituut berekende dat de totale kosten hoger worden als iedereen verzekerd is wat ongeveer op €17 tot €18 per maand zal neerkomen. Dat komt doordat mensen die nu zorg mijden, straks wél naar de tandarts gaan. En dat is precies de bedoeling: voorkomen dat mensen te lang rondlopen met pijn of problemen.

Maar er is een belangrijk verschil: de basisverzekering is verplicht voor iedereen en als je inkomen zo laag is dat je de premie niet kunt betalen kan je er zorgtoeslag voor aanvragen. De aanvullende verzekering kent beperkingen en heeft een winstoogmerk. Men kan daar geen zorgtoeslag voor aanvragen. Daarom sluiten veel mensen met een laag inkomen die verzekering niet af. Gevolg: ze mijden zorg.

Waarom dit ertoe doet

Op dit moment heeft 83% van de Nederlanders een aanvullende tandartsverzekering. Maar de 17% die dat niet heeft en degenen die zorg mijden, lopen een groter risico op tandproblemen. Als mondzorg in de basisverzekering komt, krijgt iedereen gelijke toegang tot mondzorg. Dat voorkomt grotere gezondheidsproblemen én kosten op de lange termijn.

Wat houdt het tegen?

Zorgverzekeraars verdienen weinig aan aanvullende tandartsverzekeringen, maar gebruiken ze wel om klanten te trekken. Daarom willen ze die niet zomaar opgeven. Bovendien krijgen politici vaak kritiek als publieke uitgaven stijgen, ook al dalen in dit geval de privé-uitgaven van burgers.

Toch is het goed om te beseffen: de overheid betaalt nu al meer dan de helft van de zorgkosten via belastingen en sociale premies. En jaarlijks gaat er ruim €8,4 miljard naar zorgtoeslagen. Mondzorg in de basisverzekering zou deze middelen eerlijker en effectiever inzetten.

Bron: Rapport ‘Kostenanalyse mondzorg voor volwassenen’, Zorginstituut Nederland, 23 oktober 2024.

• Zie ook de brief die Ivoren Kruis heeft gestuurd aan Zorginstituut Nederland: Uw adviesopdracht over de aanspraak op mondzorg voor volwassenen (d.d. 14-10-2025)